Wat is een energielabel?
Een energielabel geeft aan hoe energiezuinig een woning is op een schaal van A++++ (meest zuinig) tot G (minst zuinig). Het is gebaseerd op een berekening van de theoretische energievraag van de woning: isolatie, ramen, verwarmingssysteem, ventilatie en warm water.
In Nederland is een energielabel verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning. Het label wordt vastgesteld door een gecertificeerde EP-adviseur en is 10 jaar geldig.
Hoe wordt het label bepaald?
Sinds 2021 wordt het label bepaald via de NTA 8800-methode. Dat is een gedetailleerdere berekening dan de oude methode (voor 2021), die gebaseerd was op woningkenmerken uit de WOZ-registratie.
Een EP-adviseur inspecteert de woning op locatie en registreert isolatiewaarden, glas, verwarmingssysteem, ventilatie en oppervlakte. Op basis van de NTA 8800-rekenmethode volgt dan het definitieve label.
Woningen met een oud label (van vóór 2021) hebben soms een ander label dan dezelfde woning nu zou krijgen. Het is de moeite waard om een actueel label aan te vragen als je woning recent is verbeterd.
Wat zegt het label wél?
Het label geeft een goede indicatie van de energetische staat van de woning. Een woning met label G heeft typisch slechte isolatie, enkel glas en een oude ketel. Een woning met label A heeft doorgaans goede isolatie, HR++ of triple glas en een efficiënte verwarmingsinstallatie — maar de schaal loopt door tot A++++, wat nagenoeg energieneutraal betekent.
Een beter label gaat gepaard met lagere theoretische stookkosten. Onderzoek van het Kadaster toont aan dat een beter energielabel positief correleert met een hogere woningwaarde.
Wat zegt het label níet?
Het energielabel zegt niets over het werkelijke energieverbruik. Dat hangt af van bewonersgedrag: een gezin dat veel doucht, warmer stookt dan de norm of weinig op zonnestroom let, verbruikt meer dan het label suggereert.
Het label houdt geen rekening met zonnepanelen die al aanwezig zijn — die verlagen je netto rekening maar niet het label. (Bij nieuwbouw wordt opwek wel meegenomen via de BENG-berekening.)
Het label geeft geen informatie over comfort, vochtigheid, geluid of luchtkwaliteit.
Label verbeteren: wat heeft effect?
Maatregelen met het meeste labeleffect zijn dakisolatie, muurisolatie, vloerisolatie en het vervangen van enkel of oud dubbelglas door HR++ of triple glas. Ook een warmtepomp in plaats van een gasketel verbetert het label.
Gedragsverandering verbetert het label niet — het label is gebaseerd op de bouwkundige eigenschappen van de woning, niet op hoe je erin woont. Een slimme thermostaat verandert je gedrag, maar niet de isolatiewaarden of het verwarmingssysteem — en telt daarom niet mee.
Zonnepanelen die al aanwezig zijn evenmin: de NTA 8800-rekenmethode berekent de theoretische energievraag van de gebouwschil, niet wat je zelf opwekt. (Bij nieuwbouw wordt opwek wél meegenomen, via de BENG-berekening.)
Energielabel en verduurzamingsvolgorde
Een energielabel laat zien wélke onderdelen van de woning energetisch zwak zijn — slechte isolatie, enkel glas, een oude ketel. Dat is nuttige informatie, maar het label vertelt je niet in welke volgorde je die zwaktes het best aanpakt.
Een woning met label D kan zowel slecht geïsoleerd als voorzien van een oude gasketel zijn. Maar of je dan eerst isoleert of eerst de ketel vervangt, hangt af van terugverdientijden, of maatregelen elkaar versterken (een warmtepomp werkt efficiënter in een goed geïsoleerde woning), je budget en je plannen voor de komende jaren. Lees meer over de volgorde van verduurzaming.
Het label is een goede diagnose. De behandelvolgorde vraagt om een aanvullende afweging.