Wat is de COP?
COP staat voor Coefficient of Performance. Het is de verhouding tussen de warmte die een warmtepomp levert en de elektriciteit die hij daarvoor verbruikt. Een COP van 3 betekent: voor elke kWh elektriciteit levert de warmtepomp 3 kWh warmte.
De COP wordt altijd gemeten bij een specifieke omstandigheid: een buitentemperatuur en een aanvoertemperatuur. Fabrikanten vermelden de COP vaak bij gunstige omstandigheden (bijv. 7°C buiten, 35°C aanvoer). In de praktijk varieert de COP sterk met het weer.
Wat is de SCOP?
SCOP staat voor Seasonal Coefficient of Performance. Het is het gemiddelde rendement over het hele verwarmingsseizoen, inclusief alle buitentemperaturen van het jaar. Daarmee is de SCOP een realistischere maatstaf dan de COP bij één meetpunt.
Een lucht-waterwarmtepomp voor een gemiddeld klimaat (zoals Nederland) heeft een SCOP van typisch 3 tot 4,5. Bodemwarmtepompen presteren wat gelijkmatiger en halen gemiddeld een SCOP van 4 tot 5, omdat de bodemtemperatuur minder varieert dan de luchttemperatuur.
Wat zegt een hogere SCOP?
Hoe hoger de SCOP, hoe minder elektriciteit je verbruikt voor dezelfde hoeveelheid warmte. Een SCOP van 4 in plaats van 3 betekent 25% minder stroomverbruik voor hetzelfde verwarmingsresultaat.
Voor je energierekening is dat direct zichtbaar: bij een jaarlijks warmteverbruik van 12.000 kWh betekent SCOP 3 een stroomverbruik van 4.000 kWh, SCOP 4 slechts 3.000 kWh — een verschil van zo'n €210 per jaar (bij €0,21/kWh).
Wat bepaalt de SCOP in jouw situatie?
Het type warmtepomp: lucht-water of bodem. Bodemwarmtepompen halen doorgaans een hogere SCOP door de stabielere brontemperatuur.
De aanvoertemperatuur van je verwarmingssysteem: hoe lager je radiatoren of vloerverwarming kan werken, hoe hoger de SCOP. Vloerverwarming op 30–35°C geeft een betere SCOP dan radiatoren op 55°C. Meer over radiatoren en aanvoertemperatuur lees je in warmtepomp met hoge temperatuur radiatoren.
De kwaliteit van de installatie: slecht ingeregelde systemen draaien onnodig op hoge temperatuur of hebben te korte cyclustijden, wat de efficiëntie schaadt.
Het klimaat: in een kouder klimaat heeft een lucht-waterwarmtepomp meer moeite en daalt de effectieve SCOP. In mild Nederland valt dat mee.
SCOP in offertes: let op de meetcondities
Fabrikanten vermelden SCOP-waarden vaak voor een vastgesteld klimaatprofiel (EU-norm: klimaatzone H1, H2 of H3). Nederland valt typisch in H2 (gematigd klimaat).
Vergelijk SCOP-waarden alleen bij gelijkwaardige meetcondities (zelfde klimaatzone en aanvoertemperatuur). Een SCOP van 4,5 bij 35°C aanvoer is niet vergelijkbaar met een SCOP van 3,5 bij 55°C aanvoer.
Vraag bij een offerte naar de SCOP bij de aanvoertemperatuur die je in jouw woning verwacht. Dat is de meest relevante maatstaf voor jouw situatie.
Samenvatting
SCOP is een betrouwbaardere maatstaf dan COP voor de jaarlijkse efficiëntie. Een hogere SCOP betekent minder stroomverbruik voor dezelfde warmte. Lage aanvoertemperatuur, een goed ontworpen systeem en een geschikte warmtepomp voor jouw woning zijn de voornaamste factoren.
- COP = rendement op één meetpunt. SCOP = gemiddeld rendement over het verwarmingsseizoen.
- Lucht-water: SCOP 3–4,5. Bodemwarmtepomp: SCOP 4–5.
- Lage aanvoertemperatuur (vloerverwarming) = hogere SCOP.
- Vergelijk SCOP altijd bij dezelfde meetcondities (klimaatzone en aanvoertemperatuur).