Het gaat niet om een standaard getal
Online vind je veel vuistregels: "10 panelen voor een gemiddeld gezin" of "8 panelen per persoon". Die getallen kloppen soms aardig, maar geven geen antwoord op jouw specifieke situatie.
Het juiste aantal zonnepanelen hangt af van hoeveel stroom je nu verbruikt, wat je in de toekomst verwacht te verbruiken, hoe je dak eruit ziet en wat je doel is: maximale opbrengst, maximaal zelfverbruik, of een mix.
Stap 1: je stroomverbruik als startpunt
Kijk op je jaarrekening of in de app van je energieleverancier hoeveel kilowattuur (kWh) je per jaar verbruikt. Een gemiddeld huishouden in Nederland gebruikt zo'n 2.800 tot 3.500 kWh per jaar, maar dat varieert sterk.
Eén zonnepaneel van 400 Wp levert in Nederland onder ideale omstandigheden — zuidgericht, geen noemenswaardig schaduw, optimale hellingshoek — zo'n 350 tot 400 kWh per jaar op. Bij een oost-west opstelling of schaduw op het dak ligt dat lager. Bij 3.000 kWh verbruik heb je ruwweg 8 à 9 panelen nodig om dat te dekken — als je alles wat je opwekt ook zelf verbruikt.
Stap 2: toekomstig verbruik meenemen
Plan je een elektrische auto? Reken dan op 2.000 tot 3.500 extra kWh per jaar, afhankelijk van rijkilometers en laadgedrag.
Een warmtepomp voegt gemiddeld 3.000 tot 5.500 kWh toe aan je stroomverbruik — maar het grootste deel daarvan valt in de winter, wanneer zonnepanelen nauwelijks produceren. Met extra panelen dek je dat verbruik dus niet direct; de meerwaarde zit vooral in de voor- en najaarsmaanden.
Voor een elektrische auto is de rekensom gunstiger: een groot deel van het laadverbruik valt op momenten dat panelen wél produceren, zeker als je slim laadt op zonnestroom.
Als je nu 3.000 kWh verbruikt en straks ook een elektrische auto laadt, zit je eerder op 5.000 à 6.000 kWh. Dan heb je 14 tot 16 panelen nodig voor dekking. Beter om daar nu al rekening mee te houden dan later te moeten bijplaatsen.
Stap 3: dakoppervlak en oriëntatie
Eén standaard zonnepaneel van 400 Wp heeft een oppervlak van ongeveer 1,7 m². Voor 10 panelen heb je dus zo'n 17 à 20 m² dakoppervlak nodig.
Maar in de praktijk is het bruikbare dakoppervlak kleiner: rond dakdoorbrekingen (schoorsteen, dakraam, ventilatie) moet ruimte vrijgelaten worden, en de dakranden dienen over het algemeen vrij te blijven — standaard minimaal 50 cm rondom. Dat kan meerdere panelen schelen ten opzichte van het totale dakoppervlak.
Een zuidgericht dak levert het meeste op. Een oost-west opstelling levert iets minder in totaal, maar spreidt de opbrengst beter over de dag — wat gunstig is voor direct zelfverbruik. Lees meer in het artikel over dakrichting.
Teruglevering en de situatie na 2027
Tot nu toe konden zonnepaneleigenaren alle teruggeleverde stroom salderen: een kWh die je teruglevert, telde als een kWh die je niet van het net hoefde te kopen. Dat systeem stopt per 1 januari 2027. Lees meer over zonnepanelen na afbouw van salderen.
Dat maakt het nog belangrijker om te weten hoeveel je zelf verbruikt van wat je opwekt. Als je veel panelen plaatst maar overdag niet thuis bent en geen EV of batterij hebt, lever je een groot deel terug — en dat levert post-2027 structureel minder op.
Overweeg je meer panelen dan je huidige verbruik vraagt, zorg dan ook dat je een plan hebt voor het zelfverbruik: slim laden, warmtepomp of thuisbatterij.
Vuistregel voor een eerste inschatting
Als eerste oriëntatie kun je deze rekensom gebruiken: deel je jaarlijks stroomverbruik (inclusief toekomstige EV of WP) door 350. Dat geeft het aantal panelen dat je verbruik dekt. Voeg daar maximaal 20% bij op als je ook nog extra wilt terugleveren of ruimte wilt voor piekopbrengsten.
- Huidig verbruik ÷ 350 kWh per paneel = indicatief aantal panelen.
- Tel toekomstig EV-verbruik mee (ca. +2.000–3.500 kWh/jaar).
- Tel warmtepomp mee als dat op de planning staat (ca. +3.000–5.500 kWh/jaar) — maar weet dat dit verbruik grotendeels in de winter valt, buiten het productieseizoen van de panelen.
- Controleer of je dak het benodigde oppervlak heeft (ca. 2 m² per paneel).
Laat het niet alleen door de installateur bepalen
Een installateur rekent graag een systeem voor je door, maar die heeft belang bij een zo groot mogelijke installatie. Zorg dat je zelf een beeld hebt van je verbruik en toekomstplannen voordat je een offerte aanvraagt — dan kun je de berekening inhoudelijk beoordelen.
Vraag bij offertes ook expliciet naar de verwachte opbrengst per jaar en hoe dat is berekend, inclusief aannames over oriëntatie, schaduw en specifieke locatiefactoren.