Zuidgericht: de klassieke voorkeur
Een dak dat recht op het zuiden is gericht vangt het meeste zonlicht op jaarbasis. In Nederland levert een zuidgericht paneel gemiddeld zo'n 900 kWh per kWp per jaar. Dat is het maximum dat je in ons klimaat kunt halen.
De opbrengst piekt rond het middaguur. Dat is fijn voor de totaalproductie, maar niet altijd ideaal voor zelfverbruik: op zonnige middagen produceer je meer dan je zelf verbruikt en lever je het meeste terug aan het net.
Oost-west: minder piek, betere spreiding
Bij een oost-west opstelling staan panelen op twee vlakken: een deel kijkt naar het oosten (ochtendzon), een deel naar het westen (middagzon). De totale jaaropbrengst ligt ruwweg 10 tot 15 procent lager dan bij een volledig zuidgericht dak.
Het grote voordeel: de productie is gelijkmatiger verdeeld over de dag. 's Ochtends produceren de oostpanelen al stroom als je ontbijt of de wasmachine laat draaien. 's Avonds is er nog productie terwijl je kookt en thuis bent. Daardoor verbruik je een groter deel van de opgewekte stroom zelf.
Wanneer is oost-west voordeliger?
Na 2027 verandert de waarde van teruggeleverde stroom. Teruglevertarieven zijn fors lager dan consumptieprijzen — het verschil kan oplopen tot €0,15 à €0,20 per kWh. Elke kWh die je zelf verbruikt in plaats van terugsturen is dus financieel gunstiger.
Als je overdag thuis bent, een elektrische auto hebt of een warmtepomp die ook 's ochtends en 's avonds draait, profiteer je meer van een gespreide opbrengst dan van een middagpiek. In dat geval kan een oost-west opstelling per saldo nagenoeg even goed uitpakken als zuidgericht — ondanks de lagere jaaropbrengst.
Noord of noordoost: niet ideaal
Een volledig naar het noorden gericht dakvlak levert weinig op — zo'n 30 tot 40 procent minder dan een zuidgericht vlak. Installateurs raden dit in de regel af, tenzij het dakoppervlak uitzonderlijk groot is en de rest van de woning al goed bezet is met panelen.
Een noordoost of noordwest oriëntatie zit daar tussenin. Als alleen dat vlak beschikbaar is, kan het nog renderen, maar de terugverdientijd is aanzienlijk langer.
Heeft het zin om een zuidopstelling om te bouwen naar oost-west?
Met het oog op 2027 is dit een logische vraag. Als teruggeleverde stroom structureel minder oplevert dan stroom die je zelf verbruikt, heeft een gespreide opbrengst meer financiële waarde — en dat pleit voor oost-west.
Maar bestaande panelen omzetten is zelden rendabel. Je betaalt opnieuw installatiekosten, soms een nieuwe omvormer, en je verliest de opbrengst tijdens de ombouw. De terugverdientijd van die investering is in de meeste gevallen erg lang.
Zinvoller is het om het zelfverbruik van je bestaande zuidopstelling te verhogen: een slim laadpunt, een warmtepomp die je middagpiek opvangt, of een thuisbatterij die de piekproductie opslaat. Dat geeft dezelfde financiële verbetering zonder de ombouwkosten.
Overweeg je een nieuwe of uitgebreide installatie? Dan is oost-west zeker het overwegen waard — zeker als je een plat dak hebt (dan heb je de vrijheid van oriëntatie) of als je naast je zuidvlak ook ruimte hebt op het oost- of westvlak.
Conclusie: niet alleen kijken naar maximale opbrengst
Zuidgericht is optimaal voor de hoogste jaaropbrengst. Maar met een oost-west dak zit je echt niet slecht — zeker niet als je zelfverbruik hoog is of wordt. Bereken niet alleen de totaalopbrengst, maar ook hoeveel je zelf verbruikt van wat je opwekt.
Vraag bij een offerte altijd naar het verwachte zelfverbruikspercentage en de gecombineerde financiële opbrengst, niet alleen het kWh-getal op jaarbasis.